Wet open overheid
Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (hierna: Woo) gedeeltelijk in werking getreden. Het doel van de wet is een meer transparante overheid. Artikel 3.5 van de Woo geeft aan dat een bestuursorgaan in de begroting aandacht besteed aan de beleidsvoornemens ten aanzien van de uitvoering van deze wet. Daarnaast doen we in de jaarstukken verslag van de uitvoering van de wet.
De Woo kent een aantal onderdelen waarvoor het Rijk via de meicirculaire gemeentefonds 2021 zowel incidenteel als structureel budget ter beschikking heeft gesteld. De Woo heeft een implementatietermijn van vijf tot acht jaar. De VNG heeft de gefaseerde invoering opgenomen in het ‘Meerjarenplan om de Wet open overheid bij gemeenten te implementeren’. De onderdelen van de Woo zijn als volgt:
- Actief openbaar maken van documenten
- Passief openbaar maken van documenten
- Het op orde brengen van de informatiehuishouding
Actief openbaar maken
De wet spreekt over elf informatiecategorieën die actief openbaar gemaakt moeten worden.
Deze regeling is opgedeeld in vier tranches. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties (Ministerie BZK) heeft in een brief van 16 februari 2026 medegedeeld dat de oplevering van de Generieke Woo Voorziening (GWV) is vertraagd. De planning van de tweede tranche en de opvolgende tranches moet worden aangepast. Het ministerie van BZK verwacht eind tweede kwartaal 2026 meer duidelijkheid te kunnen geven met behulp van een aangepaste planning*. De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) adviseert gemeenten om lokaal door te werken aan actieve openbaarmaking van de informatiecategorieën. Op dit moment zijn we dan ook bezig met diverse voorbereidingen ten aanzien van actief openbaar maken. Er wordt samen met andere gemeenten gewerkt aan de ontwikkeling van het Woo-behandelaarsportaal welke zal bijdragen aan het actief openbaar maken van de overheidsinformatie. De verwachting is dat dit portaal op korte termijn getest en in de loop van dit jaar geïmplementeerd kan worden. Op dit moment maken we al diverse zaken actief openbaar. Een overzicht tref je hieronder aan.
Passief openbaar maken
Naast het actief delen van onze informatie, is het voor eenieder mogelijk om bij de gemeente Sittard-Geleen publieke informatie op te vragen middels een zogenaamd Woo-verzoek. We streven ernaar om zo veel mogelijk openbaar te maken, tenzij er sprake is van een uitzonderingsgrond. De gemeente Sittard-Geleen werkt doorlopend aan de optimalisatie van dit proces, zodat de burger zo snel en goed mogelijk geholpen kan worden met zijn of haar informatieverzoek. Dit komt bijvoorbeeld voort uit digitalisering, kennisdeling en de coördinerende rol van de Woo contactfunctionaris. In onderstaand overzicht maken wij e.e.a. inzichtelijk over de ontvangen Woo-verzoeken in 2025.
Informatiehuishouding op orde
De informatiehuishouding zorgt ervoor dat de gemeente Sittard-Geleen weet waar de documenten volgens de definitie uit de Woo (artikelen 2.1 en 2.2) te vinden zijn. Documenten kennen een voorgeschreven bewaartermijn waarop deze worden geselecteerd en overgedragen voor de archiefbewaarplaats of voor vernietiging. Door digitalisering is informatie aan verandering onderhevig: denk aan teksten, Geo-informatie, 3D-bestanden, appberichten en dergelijke. Dit zorgt ervoor dat er nieuwe opgaven ontstaan om die informatie volgens de geldende eisen duurzaam en digitaal toegankelijk te houden.
Dit is een complex proces dat tijd nodig heeft om te ontwerpen en te implementeren. Het vraagt aanpassing van werkprocessen, functies en rollen over de volle breedte van de organisatie. De gemeente Sittard-Geleen blijft hier volop mee bezig. Zo werken we momenteel aan een pilot met betrekking tot het op orde brengen van de informatiehuishouding. Specifiek wordt hier gekeken naar de opslag van documenten in het zaaksysteem in combinatie met de afhandelding van Woo-verzoeken. De verbeterpunten en aanbeveling uit deze pilot worden meegenomen in dit proces.