Analyse op hoofdlijnen
Actueel begrotingssaldo 2025
In de 3de rapportage 2025 hebben wij het begrotingsbeeld 2025 voor het laatst bijgesteld. Resulterend in een voordelig begrotingssaldo van € 2,4 mln. dat op basis van de resultaatbestemming volledig is toegevoegd aan de algemene reserve. Na verwerking van deze bestemming was sprake van een sluitende jaarschijf 2025 (saldo € 0). Deze laatste rapportage heeft onder andere tot doel te voorkomen dat de realisatie in de jaarrekening fors afwijkt van het actuele begrotingsbeeld.
In de 3de rapportage 2025 hebben we gemeld dat het niet is te voorkomen dat de realisatie in de jaarrekening op onderdelen gaat afwijken van de actuele begroting. In het raadsvoorstel over deze rapportage hebben we expliciet melding gemaakt van onderstaande posten en ontwikkelingen die leiden tot een verschil tussen de realisatie en de jaarrekening en het actuele begrotingssaldo. Concreet ging het over de volgende begrotingsposten en ontwikkelingen:
Begrotingsposten
- Vrijval van de post onvoorzien ad € 0,3 mln.
- Onderuitputting geraamde kapitaallasten voor voorgenomen investeringen.
Ontwikkelingen
Ontwikkelingen die we nu in beeld hebben, maar waarvan de financiële impact bij de voorbereiding van de 3de rapportage nog niet bekend was:
- de decembercirculaire 2025,
- openeinde regelingen sociaal domein/ afrekening centrumregelingen,
- actualisatie waarde- en volumeontwikkeling (niet) woningen / belastingen,
- bevindingen accountantscontrole.
In de analyse op hoofdlijnen van het verschil tussen de realisatie en het actueel begrotingssaldo zien de genoemde posten en ontwikkelingen terugkomen. Dit toont aan dat wij via de P&C-cyclus de ontwikkelingen zo goed mogelijk proberen te monitoren.
Realisatie 2025
De realisatie in de jaarrekening leidt tot een voordelig saldo van € 1,7 mln. Het verschil tussen de actuele begroting en de realisatie op basis van de jaarrekening 2025 bedraagt € 1,7 mln. voordelig. Gerelateerd aan het begrotingstotaal (begroting 2025: € 460 mln) betekent dit een afwijking van 0,4%. Onderstaand geven we eerst een analyse op hoofdlijnen, waarna we op hoofdlijnen de afwijkingen tussen de actuele begroting en de realisatie toelichten.
Analyse afwijking op hoofdlijnen
Tabel: Toelichting op hoofdlijnen verschil jaarrekening – actuele begroting (bedrag x 1 mln.)
V = Voordeel; N= Nadeel
| Afwijking | bedrag | VN |
|---|---|---|
|
Overdracht pensioenafspraken
|
-3,4 |
N |
|
Decembercirculaire 2025 De uitkomst van decembercirculaire 2025 zorgt voor een positief resultaat van € 2,5 mln. zie tevens ook de raadsinformatiebrief van 12 februari 2026. In dit bedrag is € 0,9 mln. bestemd als compensatie voor een aantal taken. |
2,5 |
V |
|
Onderuitputting onvoorzien, nieuw beleid, taakmutaties gemeentefonds
|
1,2 |
V |
|
Taakstelling zwemwater
|
-1,2 |
N |
|
Mutaties reserves
|
0,6 |
V |
|
Belastingen (OZB)
|
1,8 |
V |
|
Rente schatkistbankieren
|
0,2 |
V |
|
Substitutie onderhoud door investeringen wegen De werkzaamheden op het gebied van openbare wegen betroffen afgelopen jaar met name vervangings- en herstelwerkzaamheden. Daardoor is meer ingezet op investeringen die gedekt zijn uit het beschikbare investeringskrediet. Daarnaast hebben we in 2025 een nieuw contract afgesloten met een aannemer die vanaf januari 2025 niet volledig inzetbaar was, resulterend in een lagere productie. Deze oorzaken resulteren in een incidenteel voordeel van € 0,8 mln. |
0,8 |
V |
|
Energiekosten openbare verlichting Er is een voordeel gerealiseerd op de energiekosten van de openbare verlichting ter hoogte van € 0,6 mln. Enerzijds is dit voordeel gerealiseerd door Ledverlichting en anderzijds door een voordelige afrekening over 2024 die nu in de cijfers is verwerkt. |
0,6 |
V |
|
Gladheidsbestrijding RWM Hogere kosten van de RWM, in relatie tot gladheidsbestrijding door extra strooiwerkzaamheden, leveren een nadeel op van € 0,2 mln. |
-0,2 |
N |
|
Wmo
Het nadeel van € 0,3 mln. wordt veroorzaakt door:
is geweest en een aantal woningunits is hergebruikt.
inwoners langer thuis blijven wonen.
stijging van de vraag naar Huishoudelijke ondersteuning, begeleiding en dagbesteding.
voorzieningen. |
-0,3 |
N |
|
Jeugdwet
Het voordeel van € 1,7 mln. wordt veroorzaakt door: de trajectduur, het afschalen van zorgzwaarte en het bevorderen van de uitstroom, naast een
verschuiving van zwaardere- naar lichtere vormen van ambulante zorg.
uitstroom naast creëren van meer kostenbewustzijn bij de gecertificeerde instellingen. |
1,7 |
V |
|
Participatie en bestaanszekerheid
Het nadeel van € 3,6 mln. wordt veroorzaakt door:
Werkbedrijf door lopende contracten (1 mln.)
a.g.v. de toenemende complexiteit van de doelgroep ( 0,5 mln.).
niet verwerkt vanwege het positieve jaarrekeningresultaat van de gemeente. a.g.v. fraude, correctie bijstand (€ 0,3 mln. voordeel). Anderzijds heeft de beoordeling van de mate van inbaarheid van het debiteurensaldo geresulteerd in een hogere dotatie aan voorziening dubieuze
debiteuren (€ 0,7 mln. nadeel). ziekteverzuimpercentage i.c.m. een niet kostendekkende no riskpolis, naast het niet plaatsen van nieuwe
kandidaten vanwege het tijdelijk stopzetten van de activiteiten van Vidar Loont B.V. |
-3,6 |
N |
|
Duurzaamheidsprojecten Onze personele inzet in duurzaamheidsprojecten wordt betaald vanuit een uitkering van het rijk. (subsidie CDOKE). De toerekening van overhead en substitutie van personele lasten levert per saldo een eenmalig voordeel op van € 0,5 mln. |
0,5 |
V |
|
Veiligheidsregio Zuid-Limburg
|
0,3 |
V |
|
Kleine verschillen (< € 0,2 mln) |
0,2 |
V |
|
Totale afwijking (verschil realisatie 2025 - actuele begroting 2025 |
1,7 |
V |
In bovenstaande tabel hebben we de oorzaken van het verschil tussen de realisatie in de jaarrekening en het actueel begrotingssaldo geanalyseerd. Oorzaken boven > € 0,2 mln. hebben we afzonderlijk toegelicht. We hebben de oorzaken gerubriceerd in een aantal categorieën, aansluitend op de onderwerpen die in de 3de rapportage 2025 zijn benoemd.
|
|
Categorie | Bedragen x € 1 mln |
|---|---|---|
|
a |
Loon- en prijsontwikkeling |
0,8 |
|
|
rente schatkist bankieren |
0,2 |
|
|
energiekosten openbare verlichting |
0,6 |
|
b |
Openeinde regelingen sociaal domein |
-2,2 |
|
|
Wmo |
-0,3 |
|
|
Jeugd |
1,7 |
|
|
Participatie en bestaanszekerheid |
-3,6 |
|
c |
Bijstellingen eind 2025 |
0,6 |
|
|
overdracht pensioenafspraken |
-3,4 |
|
|
decembercirculaire |
2,5 |
|
|
taakstelling zwemwater |
-1,2 |
|
|
mutaties reserves |
0,6 |
|
|
belastingen (OZB) |
1,8 |
|
|
jaarrekening 2025 GR Veiligheidsregio Zuid-Limburg |
0,3 |
|
d |
Onderuitputting |
1,2 |
|
|
onder onvoorzien, nieuw beleid, taakmutaties gemeentefonds |
1,2 |
|
e |
Overige verschillen |
1,3 |
|
|
substitutie onderhoud door investeringen wegen |
0,8 |
|
|
gladheidsbestrijding RWM |
-0,2 |
|
|
duurzaamheidsprojecten |
0,5 |
|
|
kleine verschillen |
0,2 |
|
|
Totale afwijking |
1,7 |
Ad a)
In de tussentijdse rapportages hebben we de diverse begrotingsposten bijgesteld voor effecten van loon – prijsontwikkeling. Na verwerking van deze bijstellingen resteerde op de stelpost inflatie een bedrag van € 5,5 mln. Dit bedrag hebben we samen met het resultaat uit de septembercirculaire 2025 ad € 7,1 mln overgeheveld naar de stelpost inflatie 2026. Aanvullend is er in de jaarrekening sprake van een voordeel van € 0,8 mln door enkele voordelige ontwikkelingen in tarieven e.d.
Ad b)
Omdat binnen het sociaal domein wordt gewerkt met openeinde regelingen en we voor het onderdeel jeugd afhankelijk zijn van de afrekening uit de centrumregeling (gemeente Maastricht) zijn de daadwerkelijke resultaten pas na het einde van het boekjaar bekend. In de 3de rapportage 2025 hebben we dit gemeld.
Ad c)
Zoals eerder in deze paragraaf beschreven, hebben we in de 3de rapportage 2025 een aantal posten en ontwikkelingen benoemd die in de jaarrekening 2025 tot een afwijking van het actuele begrotingssaldo kunnen leiden. De oorzaken in deze categorie zijn daar voorbeelden van.
Daarnaast is begin 2026 bij het opmaken van de jaarrekening 2025 gebleken dat een aantal geraamde bijdragen uit reserves niet nodig zijn. De middelen blijven daarmee beschikbaar in onze reserves, hetgeen onze vermogenspositie versterkt.
Ad d)
Het niet volledig inzetten van geraamde budgetten heeft betrekking op:
- de post onvoorzien ad € 0,3 mln. Deze post beschikbaar voor het incidenteel dekken van onvoorziene gebeurtenissen is in 2025 niet ingezet;
- binnen de algemene middelen zijn kapitaallasten geraamd voor geoormerkte investeringen uit het investeringsprogramma 2021-2024 en de uitvoeringsagenda bestuursperiode 2024-2026. Het daadwerkelijk beschikbaar stellen van kredieten voor deze investeringen is in afwachting van afzonderlijke raadsvoorstellen. De incidentele vrijval van deze kapitaallasten bedraagt € 0,6 mln.
- middelen die via de circulaires gemeentefonds beschikbaar worden gesteld voor taakmutaties. In de jaarrekening valt een bedrag van € 0,3 mln. vrij uit taakmutaties sociaal domein die in 2025 niet zijn ingezet.
Ad e)
Aanvullend op bovenstaande categorieën is een aantal afwijkingen het gevolg van autonome ontwikkelingen, andere werkwijze etc.